Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Kole

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 lipca 2025 roku

Sąd Rejonowy w Kole Wydział III Rodzinny i Nieletnich

w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Pietruszka

Protokolant: st. sekr. sąd. Alicja Kleczkowska

po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 roku w Kole

na rozprawie

sprawy z powództwa małoletniego W. M. działającego przez matkę D. P.

przeciwko M. M.

o podwyższenie alimentów

I.  Podwyższa alimenty od pozwanego M. M. na rzecz małoletniego syna W. M. do kwoty po 1.500,00 zł (jeden tysiąc pięćset złotych) miesięcznie, płatne do rąk matki małoletniego D. P., do dnia 10 – go każdego miesiąca z góry, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w terminie płatności, poczynając od dnia 19 grudnia 2024 roku i to w miejsce alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Kole z dnia 18 października 2021 roku, sygnatura akt III RC 8/21.

II.  Nakazuje ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kole, kwotę 750,00 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

III.  Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.600,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego.

IV.  Wyrokowi w punkcie I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

S ę d z i a

Agnieszka Pietruszka

Sygnatura akt III RC 309/24

UZASADNIENIE

Małoletni powód W. M. reprezentowany przez matkę D. P. wniósł o podwyższenie alimentów od pozwanego M. M. z kwoty 500 zł miesięcznie ustalonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Kole z dnia 18.10.2021 r. do kwoty po 1.500 zł miesięcznie. W uzasadnieniu podniosła, iż pozwany nie płaci alimentów, a powód otrzymuje z funduszu alimentacyjnego ich niepełną kwotę. Utrzymanie mieszkania, które powód zajmuje wraz z matką kosztuje łącznie 1.548 zł. Mieszkanie musiała wynająć z uwagi na zachowanie pozwanego wobec jej rodziców. Według matki małoletniego koszty utrzymania syna (łącznie z połową opłat za mieszkanie) wynoszą 2.735,50 zł. D. P. nadal pracuje w restauracji (...) i zarabia 3.200 zł miesięcznie. Pozwany nie podejmuje zatrudnienia (trwa wobec niego egzekucja alimentów), a wcześniej pracował zagranicą. Obecnie mieszka z matką. Zachowanie pozwanego jest niebezpieczne, w związku z czym matka powoda zdecydowała się złożyć zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa.

Pozwany M. M. uznał powództwo do kwoty 800 zł i wniósł o jego oddalenie w pozostałej części przyznając, iż koszty utrzymania powoda wzrosły , ale nie w takim zakresie jak podaje jego matka, skoro od ich ustalenia minęło zaledwie 3 lata. Przede wszystkim, zdaniem pozwanego, niezasadnie do kosztów utrzymania powoda wliczana jest połowa kosztów mieszkania. Zawyżone zostały również pozostałe koszty, które według pozwanego w skali miesiąca nie przekraczają 1.000 zł. Nawet zatem niewielki udział finansowy matki małoletniego pozwoli na zaspokojenie wszystkich jego potrzeb. Nadto pozwany zaznaczył, iż pracuje dorywczo i zarabia około 3.000 zł miesięcznie. Prowadzenie działalności gospodarczej musiał zawiesić, albowiem w lipcu 2024 r. zmarła jego siostra i musiał zamieszkać z matką, z uwagi na konieczność sprawowania nad nią opieki.

Sąd ustalił, co następuje:

Wyrokiem z dnia 18.10.2021 r. Sąd Rejonowy w Kole zasądził od M. M. na rzecz małoletniego syna W. M. alimenty w kwocie po 500 zł miesięcznie, począwszy od 11.01.2021r.

Małoletni W. (ur. (...)) miał wówczas 2 lata. Rodzice małoletniego rozstali się w październiku 2019 r. Początkowo powód przebywał pod bezpośrednią pieczą matki, a od lipca 2021r. zaczął uczęszczać do żłobka w K., za który opłata wynosiła 300 zł miesięcznie. Na koszty utrzymania małoletniego składały się nadto koszty wyżywienia, środków higienicznych (pampersy, chusteczki nawilżające), ubranek, kosmetyków, środków czystości, artykułów pomocniczych ( jak np. butelki, smoczki). Według matki małoletniego koszty utrzymania syna wynosiły około 1.400 zł miesięcznie, a według zestawienia przedłożonego do akt nawet ponad 1.900 zł miesięcznie.

Matka powoda D. P. w okresie od sierpnia 2020 r. była zarejestrowana w urzędzie pracy. Pobierała zasiłek, który początkowo wynosiło 828,60 zł netto, a następie od listopada 660,05 zł netto zł miesięcznie. Ponieważ pozwany nie przekazywał regularnie kwot na utrzymanie syna (w 2021 roku do lipca przekazał : w marcu 400 zł, w kwietniu 500 zł oraz w czerwcu 400 zł), matka małoletniego podjęła pracę na ¾ etatu w restauracji (...).

D. P. wraz z synem mieszkała u swoich rodziców w K.. Przekazywała im kwoty na pokrycie części opłat za energię, wodę, opał, odpady komunalne. Na syna pobierała świadczenia wychowawcze „500+”.

M. M. w październiku 2019 r. doznał złamania kości piętowej prawej. W okresie zwolnienia lekarskiego nie otrzymywał zasiłku chorobowego. Po okresie zwolnienia, w 2020 roku podjął pracę za granicą w firmie (...) Następnie pozwany zatrudnił się w firmie transportowej, gdzie zarabiał od 2.500 zł do 3.000 zł w zależności od liczby wyjazdów. M. M. wynajmował mieszkanie w K., za które płacił ok. 1100 zł miesięcznie. Pozwany kupował synowi drobne upominki, żywność i zabawki.

(dowód: akta III RC 8/21 Sądu Rejonowego w Kole)

Małoletni W. ma obecnie 5 lat. Uczęszcza do przedszkola w K., za które opłata wynosi średnio 400 zł miesięcznie (opłata obejmuje także wyżywienie). Podręczniki do przedszkola kosztowały 239 zł. Nadto matka powoda opłaca 58 zł miesięcznie za dodatkowe zajęcia sportowe ogólnorozwojowe. Uregulowała również 60 zł składki na radę rodziców, 100 zł składki klasowej, 55 zł za warsztaty, przedstawienia teatralne. Małoletni chodzi także na dodatkowe zajęcia karate, co kosztuje 120 zł miesięcznie. Dodatkowo opiekunowie muszą kupić strój do ćwiczeń. Małoletni uczestniczył w wycieczce do W., której koszt wyniósł 200 zł.

Powód jest zdrowym dzieckiem, choruje jedynie okresowo. Aktualnie leczony jest stomatologicznie. Implanty wykonane we wcześniejszym okresie z powodu próchnicy kosztowały w sumie 3.000 zł.

Małoletni W. utrzymuje kontakty z ojcem, który zabiera go co drugi weekend. Alimenty są egzekwowane przez komornika, ale z uwagi na bezskuteczność egzekucji, powód otrzymuje z funduszu alimentacyjnego i to w niepełnej wysokości tj. 419,25 zł miesięcznie. Na Święta Bożego Narodzenia małoletni dostał od ojca królika.

D. P. od czerwca 2024 r. mieszka z synem w wynajmowanymi mieszkaniu w K.. Wyprowadziła się od rodziców, ponieważ pozwany awanturował się w trakcie realizacji kontaktów. Za mieszkanie płaci około 1.548 zł miesięcznie (800 zł czynszu, ok. 564 zł opłat do spółdzielni, opłata za śmieci – 28,50 zł miesięcznie za osobę, opłata za wodę – 175 zł miesięcznie i energię elektryczną ok. 80 zł miesięcznie). Matka małoletniego choruje przewlekle. Leki dla niej kosztują 250 zł miesięcznie. Rodzice D. P. pomagają jej w opiece nad powodem odbierając wnuka z przedszkola.

D. P. pracuje w restauracji (...) w miejscowości Ł.. Jej wynagrodzenie wyniosło w listopadzie 2024 r. – 3.179,95 zł netto, w grudniu – 3.035,87 zł netto oraz w 2025 r. : w styczniu- 3.834,60 zł netto, w lutym – 3.058,58 zł netto, w marcu- 3.600,65 zł netto oraz w kwietniu – 3.470,28 zł netto. Na dojazdy do pracy wydaje około 500 zł miesięcznie. Po drodze zawozi syna do przedszkola. Na małoletniego pobiera świadczenie wychowawcze, które aktualnie wynosi 800 zł.

(dowód: umowa najmu lokalu mieszkalnego k. 8 -11, faktury VAT na k. 12-17, faktury VAT za zakupy odzieży i obuwia k.18 -31, potwierdzenia płatności za leki k. 32 – 45, zaświadczenie Zespołu (...) w K. z 29.11.2024 r. k. 46, potwierdzenia opłat za przedszkole k. 47 -50, decyzja Wójta Gminy K. z 9.09.2024 r. o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego k. 51- 52, zaświadczenie o wynagrodzeniu k. 112, a nadto zeznania matki powoda k.113-114)

M. M. pracuje dorywczo. W okresie od 2021 r. prowadził własną działalność gospodarczą, którą zawiesił we wrześniu 2024 r. W czasie wykonywania działalności gospodarczej pozwany korzystał z biura rachunkowego, za które to usługi płacił 248 zł miesięcznie. W związku z działalnością pozwany wystawił faktury VAT dla (...) sp. z o.o. opiewające na kwoty 2.288 euro i 540 euro (luty 2024r.), 2.140 euro i 2.140 euro (marzec 2024 r.), 10.045,60 zł (kwiecień 2024 r.), 8.380 zł (maj 2024 r.), 1.340 euro (maj 2024 r.), 2.080 euro (czerwiec 2024 r.), 1.260 euro (czerwiec 2024 r.), 2.140 euro (lipiec 2024 r.), 1.500 euro (sierpień 2024r.). Wystawił też faktury dla Przedsiębiorstwa (...) na kwotę 12.000 zł i 5.200 zł (wrzesień 2024 r.).

Pozwany mieszka z matką. Nie ma innych dzieci na utrzymaniu.

(dowód: faktury VAT k. 66 – 78, informacje oraz faktury k. 79 – 101, zeznania matki powoda k.113-114)

W okresie od września 2024 r. Powiatowy Urząd Pracy w K. posiadał kilkadziesiąt ofert pracy w branży budowlanej. Wynagrodzenie uzależnione było od posiadanych kwalifikacji i doświadczenia, oscylowało od kwoty najniższego wynagrodzenia ustawowego wzwyż.

(dowód informacja Powiatowego Urzędu Pracy w K. k. 110).

W ocenie Sądu, zeznania D. P. zasługiwały na wiarę, gdyż były szczere, logiczne i rzeczowe. Korelowały też z dołączonymi do akt sprawy dokumentami. Wartość dowodowa dokumentów nie budzi żadnych wątpliwości, tym bardziej, iż nie była kwestionowana przez strony.

Sąd zważył co następuje :

Podstawą zgłoszonego przez małoletniego powoda żądania jest art. 138 kro, zgodnie z którym w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przez zmianę stosunków - uzasadniającą podwyższenie alimentów - rozumie się istotne zwiększenie się usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego lub też zwiększenie się możliwości zarobkowych zobowiązanego do alimentacji, które to przesłanki w myśl art. 135 § 1 kro wyznaczają zakres obowiązku alimentacyjnego. Dla stwierdzenia, czy nastąpiła zmiana stosunków w rozumieniu art. 138 kro, należy brać pod uwagę, czy istniejące warunki i okoliczności - na tle sytuacji ogólnej - mają charakter trwały, dotyczą okoliczności zasadniczych, ilościowo znacznych i wyczerpują te przesłanki, które w istotny sposób wpływają na istnienie czy zakres obowiązku alimentacyjnego.

W świetle zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, przedmiotowe powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. Zdaniem Sądu, od chwili prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie III RC 8/21, w którym ustalono alimenty, zwiększyły się usprawiedliwione potrzeby powoda zważywszy, że od tego momentu minęły niemal 4 lata. Zgodnie natomiast ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, różnica wieku dziecka spowodowana upływem czasu od daty orzeczenia określającego wysokość alimentów, sama przez się uzasadnia wzrost potrzeb związanych np. z uczęszczaniem do szkoły, co z kolei pociąga za sobą konieczność ponoszenia zwiększonych wydatków (orzeczenie SN z dnia 1.06.1965 r. I CZ 135/64, nie publ.). W nawiązaniu do tego orzeczenia wskazać należy, iż w czasie ustalania alimentów małoletni W. uczęszczał do żłobka, nie korzystał z żadnych zajęć dodatkowych. Wprawdzie w sprawie III RC 8/21 nie było sporządzone uzasadnienie, a sam wyrok zapadł na posiedzeniu niejawnym, z uwagi na ograniczenie żądania przez matkę małoletniego do kwoty, którą pozwany uznał, ale można założyć, iż Sąd przyjął, że koszty utrzymania powoda wynosiły wówczas około 1.400 zł miesięcznie. Obecnie małoletni W. uczęszcza do przedszkola, za które odpłatność wynosi średnio 440 zł miesięcznie. Ponadto małoletni uczęszcza na odpłatne zajęcia dodatkowe zarówno w placówce jak i poza przedszkolem, co miesięcznie łącznie kosztuje około 180 zł. Usprawiedliwione potrzeby powoda obejmują również wydatki związane z jego codziennym utrzymaniem, a więc wyżywienie, zakup odzieży, obuwia, środków higienicznych i kosmetyków. Poza tym, na wydatki związane z utrzymaniem małoletniego składają się dodatkowe wydatki pojawiające się okresowo jak np. związane z leczeniem stomatologicznym.

Do usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego zaliczane są również wydatki związane z zapewnieniem odpowiedniego mieszania. W niniejszej sprawie, D. P. wskazała, iż ponoszone przez nią opłaty z tego tytułu wynoszą około 1.548 zł, w związku z czym ich połowa w kwocie 774 zł powinna być uwzględniana w kosztach związanych z utrzymaniem syna. Pozwany zakwestionował to stanowisko. Zdaniem Sądu, odnośnie partycypowania przez małoletniego w kosztach związanych z utrzymaniem domu, mieszkania należy powołać się na orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 23.03.2016 r. ( sygn. I ACa 1755/15, Lex 2031152), zgodnie z którym : „brak podstaw do wliczania do obowiązku alimentacyjnego kosztów mieszkania i jego utrzymania. W kwocie alimentów należy jak już uwzględnić niejako ryczałtowo koszty zużycia wody, prądu, gazu (…), jednak koszt utrzymania i ogrzania mieszkania obciąża rodzica, któremu powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej i zobowiązany jest zapewnić dla siebie takie mieszkanie, które umożliwia pobyt z nim dzieci”. Podzielając takie zapatrywanie, Sąd przyjął, iż koszty związane z utrzymaniem mieszkania co do zasady nie powinny obciążać małoletniego powoda, w większym zakresie niż 300 zł miesięcznie.

Określenie wysokości świadczeń alimentacyjnych, uwarunkowanych kosztami utrzymania (wyżywienie, mieszkanie, odzież, leczenie ) i wychowania, w odniesieniu do dzieci (pielęgnacja, opieka, dbałość o fizyczny i intelektualny rozwój) jest domeną ustaleń na podstawie dowodów ale uwzględniającą także zasady doświadczenia życiowego ( Orz. SN z 29.11.1949 r. Wa.C 167/49 , NP. 1951 , nr 2 s.52). Uwzględniając te zasady, w ocenie Sądu, należy uznać , iż usprawiedliwione potrzeby związane z utrzymaniem małoletniego W. wynoszą około 1.900 zł miesięcznie. Sąd nie podziela zatem stanowiska matki małoletniego, aby wydatki na utrzymanie powoda wynosiły średnio 2.735,50 zł miesięcznie. Jak zaznaczono powyżej matka małoletniego w sposób nieuprawniony zaliczyła do w/w kwoty połowę opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Ponadto mając na uwadze zestawienie kosztów zawarte w uzasadnieniu pozwu, należy zauważyć, iż zawyżone zostały nieznacznie koszty wyżywienia (wg Sądu wynoszące maksymalnie 500 zł miesięcznie, skoro małoletni z wyżywienia korzysta również w przedszkolu), czy też koszty zabawek, artykułów dziecięcych, rozrywki, wycieczek (maksymalnie łącznie Sąd przyjął 300 zł miesięcznie).

Wysokość świadczeń alimentacyjnych jest uzależniona również od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Pozwany podnosił, iż jego aktualna utrzymuje się jedynie z prac dorywczych i zarabia w ten sposób około 3.000 zł miesięcznie. Zdaniem Sądu, o ile twierdzenia pozwanego byłyby prawdziwe, to należy stwierdzić, iż pozwany nie wykorzystuje posiadanych możliwości zarobkowych. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami, osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem małoletniego dziecka, niezdolnego do samodzielnego utrzymania się, winna w pełni wykorzystywać swe siły, kwalifikacje i uzdolnienia w celu uzyskiwania dochodów niezbędnych do zaspokojenia jego potrzeb. Skoro pozwany nie pracuje, jego możliwości zarobkowe należy ocenić według zarobków jakie osiągnąłby, gdyby podjął stosowne zatrudnienie ( t.13 do art. 135 kro „Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem” pod redakcja Janusza Pietrzykowskiego. Wydawnictwo Prawnicze 1993). Należy zauważyć, iż dochody na poziomie 3.000 zł pozwany deklarował już w toku poprzedniej sprawy. Na przestrzeni ostatnich 4 lat nastąpił jednak istotny wzrost zarobków. Wzrost ten jest zauważalny chociażby na przykładzie płacy minimalnej. W 2021 roku wynosiła ona 2.800 zł brutto, tj. około 2.060 zł netto (vide: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15.09.2020 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2021r.; Dz.U.2020.1596), podczas gdy obecnie wynosi 4.666 zł brutto, tj. około 3.510 zł netto (vide: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12.09.2024 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2025r.; Dz.U. 2024.1362). Skoro zatem pozwany w 2021 roku uzyskiwał, według własnych deklaracji, wynagrodzenie wyższe od płacy minimalnej o 25% do 50%, to należy przyjąć, iż również obecnie jest w stanie uzyskiwać dochody na odpowiednio wyższym poziomie niż płaca minimalna. W konsekwencji, w ocenie Sądu, możliwości zarobkowe pozwanego kształtują się na poziomie 4.400- 5.200 zł, a zatem średnio 4.800 zł miesięcznie. Tak ustalony poziom możliwości zarobkowych należy uznać za uzasadniony jeśli ma się na uwadze przedłożone przez pozwanego faktury. Wprawdzie nie są one jednoznaczne z uzyskiwanymi przez niego dochodami, ale wskazują, na znaczny potencjał, tym bardziej jeśli ma się na względzie wieloletnie doświadczenie zawodowe pozwanego. Nie sposób natomiast przyjąć, iż możliwości zarobkowe pozwanego kształtują się na deklarowanym przez niego poziomie (tj. 3.000 zł), skoro matka małoletniego pracując w niepełnym wymiarze czasu pracy zarabia średnio 3.300 zł miesięcznie (wg danych o wynagrodzeniu za okres od listopada 2024 r. do kwietnia 2025 r.), a ofert pracy w Powiatowym Urzędzie Pracy nie brakuje.

Pozwany wskazywał, iż był zmuszony zawiesić prowadzenie działalności z uwagi na opiekę nad matką. Sąd nie dał wiary tym twierdzeniom. Skoro bowiem pozwany opiekuje się matką trudno zrozumieć dlaczego nie odebrał skierowanej do niego korespondencji. W tym kontekście znaczenia nabierają wyjaśnienia matki powoda, według której pozwany po prostu pracuje zagranicą.

Ustalając wysokość alimentów na rzecz powoda, Sąd miał na uwadze, iż pozwany nie ma innych obowiązków alimentacyjnych.

Uwzględniając powództwo, Sąd miał na uwadze, iż D. P. także winna partycypować w kosztach utrzymania syna skoro uzyskuje dochody w wysokości około 3.300 zł miesięcznie. Należy mieć jednak na uwadze, że obecnie matka małoletniego pełni funkcję rodzica wiodącego. Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje natomiast, iż rodzic pod którego bieżącą pieczą dziecko pozostaje, może wykonywać swój obowiązek poprzez osobiste starania o opiekę i wychowanie nad dzieckiem (art.135 § 2 kro). Przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie i dlatego należy przyjąć, iż D. P. w znacznej mierze wykonuje swój obowiązek alimentacyjny sprawując codzienną pieczę nad synem.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie cytowanych przepisów, orzeczono jak w pkt I wyroku. Podwyższając alimenty Sąd miał również na uwadze, iż okres od 2021 miał miejsce istotny spadek siły nabywczej pieniądza, co sprawiło, iż obecnie podstawowe dobra ( jak np. żywność, paliwo) są średnio 30% droższe niż w 2021 roku.

O nieuiszczonych kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 98 § 1 kpc (na które złożyła się opłata od pozwu ustalona zgodnie z art. 22 kpc i art. 13 ust. 1 pkt 6 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

O kosztach zastępstwa adwokackiego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1 kpc w zw. z art. § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Rygor natychmiastowej wykonalności orzeczono zgodnie z art. 333 § 1 pkt 1 kpc. Zgodnie z tym przepisem Sąd z urzędu nadaje wyrokowi rygor, jeżeli zasądza alimenty.

sędzia Agnieszka Pietruszka